gol
gol

«ابوسعید ابوالخیر»

hardy
گیرم که هزار مصحف از بر داری

با آن چه کنی؟ که نفس کافر داری!

سر را به زمین چه می‌نهی بهر نماز؟

آنرا به زمین بنه که بر سر داری!!

×

توجه : دو ارسال نخستِ کاربرانِ جدید در تالار میدوری , پیش از نمایش , نیاز به تایید مدیریت دارند.

Latest Threads  آخرین ارسال ها :
نمایش آخرین ارسال این موضوع
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امیتازات : 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
 
  
1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان
نویسنده:میدوری
آخرین ارسال:میدوری
پاسخ: 1
بازدید: 661
subscription
quickreply advancequickreply report



( گوناگون ) بررسی واژه هایی مانند «ماهیانه و سالیانه!!!»
  نویسنده پیام  | تغییر اندازه ی متن:  zoomin zoomout default
admin میدوری profile  
آفلاین
مدیر کل تالار
مدالهای میدوری1000500
1001011720
168241051
دسترسی به میدوری
مشاهده وب سایت کاربر یافتن تمامی ارسال های این کاربر
اطلاعات میدوری


تاریخ عضویت: 05 November 2011

ارسال ها: 1,720
شماره کاربری: 1
میزان اعتبار:

محل سکونت: تهران
ماه تولد:
جنسيت:
تماس با میدوری
حالت میدوری
صفحه های میدوری
گوگل پلاس فیس بوک توییتر یوتیوب کلوب
اینستاگرام تلگرام
سپاس های میدوری
سپاس کرده 30 بار
سپاس شده 311 بار
گپی با میدوری
ارسال: #1
Heart بررسی واژه هایی مانند «ماهیانه و سالیانه!!!»

rightarrow
بررسی واژه هایی همانند «ماهیانه و سالیانه!!!»
بی گمان شما خواننده ارجمند بارها و بارها به ساخت های «ماهیانه‌» و «سالیانه‌» برخورده اید و شاید هرگز به این نکته نیندیشیده اید که این دو ساخت نادرست است و بجای آنها بایدگفته و نوشته شود: «ماهانه، سالانه‌» همان گونه که می گوییم و می نویسیم «روزانه و شبانه».
در این زمینه روشنگری بیشتری را شایسته می دانم.
اگر ساخت ماهانه را بازکنیم می بینیم که از دو بخش «ماه + انه‌» ساخته شده است.
دردستور زبان پارسی ، پسوندی داریم به نام «انه‌» که این پسوند درکنار ‌«زاب ها و کارها و نام ها» (صفت ها و فعل ها و اسم ها) می آید و از آنها ‌«قید» می سازد.
قید چیست؟
قید بخشی ازگفته یا نوشته است که گوینده بر روی آن، پای می فشارد (تکیه می کند) تا خواست خود را روشن تر به شنونده و خواننده بفهماند و چگونگی زاب یاکار انجام شده را بهتر به شنونده و خواننده می رساند.

برای نمونه
پرویز ‌«پیوسته» می خندید
منیژه ‌«هرگز» بیکار نبود
بهرام هر پرسشی را «استادانه‌» پاسخ می دهد
کیومرس ‌«مردانه‌» ایستادگی کرد
دستمزد هوشنگ را «ماهانه‌» می دهند و دستمزد بهمن را‌ «روزانه‌»

در این نمونه ها واژه های ‌«پیوسته. هرگز. استادانه. مردانه. ماهانه و روزانه‌» از دیدگاه دستوری «قید‌» هستند و در این ساخت ها ، به یاری همین «قید‌»ها خواست گوینده و نویسنده روشن ترگفته و نوشته شده است.

picture

گاه می شودکه در یک ساخت، چند «قید‌» بکار رود.

مانند :
فرزانه دیروز ایجا خیلی خوب کارکرد‌ که در این نوشته ، «دیروز. اینجا. خیلی و خوب‌» همه قید هستند.
«قید‌» گونه های فراوان داردکه:
«قید پرسش‌» (استفهام)
«قید پافشاری‌» (تاکید)
«قید زمان»
«قید چگونگی‌» (حالت)
و قید جایگاه (مکان)

را می توان برشمردکه در این جستار به آنها نمی پردازم و تنها به «قید چگونگی» می نگریم.
یکی از نشانه های «قید چگونگی» (حالت) پسوند «انه‌» است که در کاربرد وابستگی (نسبت) نیز می آید.
یعنی هنگامی که می گوییم: پرویز میهمانی «ماهانه‌»ای داد ، خواست ما آن است که چگونگی میهمانی پرویز را روشن کنیم و بگوییم که مانند میهمانی شاهان بود . (یا به میهمانی شاهان وابستگی (نسبت) داشت.)
همچنین هنگامی که می گوییم: ‌«دستمزد هوشنگ را «ماهانه‌» می دهد‌» چگونگی پرداخت دستمزد هوشنگ را روشن می کنیم.
بر این پایه برای ساختن قید از واژه های «زمان» , (بجز هفته که «هفتگی‌») گفته می شود همه را با پسوند «ان‌» گرد می آوریم تا «قید زمان‌» ساخته شود .
مانند : روزانه. شبانه. ماهانه و سالانه‌».
حتا «زمان های تاز‌ی» را نیز با پسوند ‌«انه‌» گرد می آوریم و ساخت های «صبحانه. ظهرانه. عصرانه» را هم پدیدمی آوریم.
پس ساخت های «ماهیانه» و «سالیانه» نادرست است زیرا «یانه‌» نام است، نه پسوند و معنای «هاون» (یادسته هاون) را می دهد.


در هیچ نوشته یا فرهنگامه و واژه نامه ای دیده نشده است که «یانه‌» را درکاربرد پسوند «وابستگی‌» بکار برند و روشن نیست «سالیانه و ماهیانه‌» ازکی وازکجا به زبان امروزی ما آمده است زیرا «ماهیانه‌» یعنی ‌«مانند ماهی !!‌» چون از نام ‌«ماهی + انه‌» ساخته شده است.
همچنین هرگز نشنیده و نخوانده ایم که کسی بگوید یا بنویسد: ‌«روزیانه. شبیانه. استادیانه. مردیانه و...‌»



برگرفته از کتاب : در ژرفای واژه ها اثر دکتر ناصر انقطاع




امضای میدوری :
[تصویر: mvd09b5.gif]
[تصویر: midori-sign-400.png]
( آخرین ویرایش در این ارسال: 06 - July - 2015 25 : 07 AM، توسط : میدوری .::. دلیل ویرایش: )
محل حضور کاربر در تالار :  admin میدوری در تالار ميدوری حضور ندارد .
ديدگاه کاربران برای مطلب : help (روی آیکون مورد نظر کلیک کنید تا دیدگاه شما ثبت شود . در صورت انصراف تا دوبار می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید . برای پاک کردن دیدگاه روی همان آیکون یک بار کلیک کنید تا دیدگاه شما پاک شود .)

برچسب ها :

14 - January - 2014 21 : 01 PM
نقل قول این ارسال در یک پاسخ


subscription
quickreply advancequickreply report

موضوع های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
Heart selection آیین نوروزی و آلودگی واژه ها میدوری 1 971 18 - March - 2016 15 : 03 PM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش پنجم) میدوری 0 1,901 14 - January - 2015 18 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش چهارم) میدوری 0 1,392 14 - January - 2015 11 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش سوم) میدوری 0 1,226 14 - January - 2015 03 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش دوم) میدوری 0 1,238 14 - January - 2015 54 : 12 AM
آخرین ارسال: میدوری

بازديدکنندگان از موضوع
کاربرانی که از موضوع بازدید کرده اند ( 2 ) کاربر




1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان