gol
gol

«ابوسعید ابوالخیر»

hardy
گیرم که هزار مصحف از بر داری

با آن چه کنی؟ که نفس کافر داری!

سر را به زمین چه می‌نهی بهر نماز؟

آنرا به زمین بنه که بر سر داری!!

×

توجه : دو ارسال نخستِ کاربرانِ جدید در تالار میدوری , پیش از نمایش , نیاز به تایید مدیریت دارند.

Latest Threads  آخرین ارسال ها :
نمایش آخرین ارسال این موضوع
 
امتیاز موضوع:
  • 4 رأی - میانگین امیتازات : 2.75
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
 
  
1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان
نویسنده:میدوری
آخرین ارسال:میدوری
پاسخ: 1
بازدید: 562
subscription
quickreply advancequickreply report



( گوناگون ) بررسی واژه هایی مانند «دوماً، ناچاراً، تلفناً و ... »
  نویسنده پیام  | تغییر اندازه ی متن:  zoomin zoomout default
admin میدوری profile  
آفلاین
مدیر کل تالار
مدالهای میدوری1000500
1001011720
168241051
دسترسی به میدوری
مشاهده وب سایت کاربر یافتن تمامی ارسال های این کاربر
اطلاعات میدوری


تاریخ عضویت: 05 November 2011

ارسال ها: 1,720
شماره کاربری: 1
میزان اعتبار:

محل سکونت: تهران
ماه تولد:
جنسيت:
تماس با میدوری
حالت میدوری
صفحه های میدوری
گوگل پلاس فیس بوک توییتر یوتیوب کلوب
اینستاگرام تلگرام
سپاس های میدوری
سپاس کرده 30 بار
سپاس شده 311 بار
گپی با میدوری
ارسال: #1
Heart بررسی واژه هایی مانند «دوماً، ناچاراً، تلفناً و ... »

rightarrow
بررسی واژه هایی مانند «دوماً، ناچاراً، تلفناً و ... »
یکی دیگر از ناهنجاری هایی که گهگاه درگفتار و نوشتار روزانه برخی از ما پارسی گویان دیده و شنیده می شود ، «نون گذاری‌» به شیوه ی تازیان (تنوین) است ، در گفتن ونوشتن واژه های پارسی ، به هنگامی که می خواهند از‌«نام وزاب» (اسم و صفت)‌ «قید» بسازند .

بدین گونه:
چون باران می بارید‌ «ناچاراً» بارانی به تن کردم!
آنچه راکه روی داده بود، «گزارشاً‌» برای سرپرست سازمان نوشتم !
آنها ‌«جاناً» و «مالاً» برای تو می کوشند !
فرامرز ‌«گاهاً» به خانه ی ما می آ ید!

از این خنده آورتر و نادرست تر، «نون گذاری‌» (تنوین) است برای واژه های لاتین
مانند: ‌«تلگراف» و ‌«تلفن مانند : !»
بیماری پرویز ر‌ا «تلگرافاً‌» به آگاهی مادرش رسانیدم !
با بهمن «تلفناً» سخن گفتم و اورا به میهمانی فراخواندم !

برای روشن تر شدن نادرستی این کار، سخن را بازتر می کنم وکمی درباره ی ‌«قید‌» می نویسم.
در ساخت دستوری هر زبانی - واز آ ن میان زبان پارسی - «قید‌» ها کار بزرگی را انجام می دهند. «قید‌» واژه ای را گویندکه روش و شیوه کارِ کننده ی کار (فاعل) یا معنای «کارواژه و زاب‌» (فعل و صفت) را روشن تر و بهتر نشان می دهد.

مانند:
جز ، چنین ، خوب ، همیشه ، پیاپی ، ناگاه و...

گاه نیز دیده شده است که با افزودن پیشوندی به آغاز یا پسوندی بدنبال یک واژه، آن واژه را به گونه ی «قید» درمی آورند،

مانند:
خردمند (خردمندانه) ، مرد (مردانه) ، روشن بین (روشن بینانه) ، بناچار (از روی ناچاری) و ...

بر این پایه همان گونه که آمد، «قید‌»ها ، کاردرخور نگرشی دررسایی وروایی زبان ها دارند.
برای نمونه ، به نوشته ی زیر بنگرید:
سیاوش «پیوسته» می کوشید و ‌«هرگز‌» بیکار نمی نشست. او ازکارکردن «به هیچ روی‌» خسته نمی شد و هرکارکه می کرد ‌«خردمندانه‌» و «روشن بینانه» بود.
در نوشته ی بالا ، واژه های ‌«پیوسته . هرگز . به هیچ روی . خردمندانه وروشن بینانه‌» قید هستند و هرگاه در ساخت این نوشته موشکافی کنیم ، می بینیم که درست است که اگر برخی از ‌«قید‌»ها را ازدرون آن برداریم، باز هم معنای آن دست نمی خورد امّا بودن آنها ، نوشته راروشن تر ورساتر می کند.
گاه نیز می شودکه در یک نوشته ، چند «قید‌» درکنار یکدیگر می آ یند: مانند ‌«بهرام امروز اینجا خوب و تند،کارکرد.‌»
که واژه های: امروز ، اینجا ، خوب و تند ، هه ‌«قید» هستند .

picture

بُگذریم . جُستار «قید‌» دردستور زبان بسیار گسترده است ودر این بخش نمی گنجد.
تنها می گوییم که ‌«قید‌» گونه های فراوان دارد . از آ ن میان واژه های«جز، کدام، مگر، چند، چسان،ناچار، بی گمان، پیاپی، دمادم، نخست، ناگاه، بالا، پایین، امروز، دیروز، فراز، فرود، هیچ، همه، هرگز، خندان، گریان، شادان، خوب، پیاده، چنین، همیشه و... و..‌» را می توان نام برد.
همچنین دانستیم که در زبان پارسی می توان با افزودن یک پیشوند «ب‌» به آغاز و یا پسوندهایی چون ‌«آنه، ی، ه‌» به پایان برخی از نام ها . آنها را نیز به گونه ‌«قید‌»درآورد .

مانند :
چون باران می آمد «بناچار‌» بارانی به تن کردم .
«بزودی‌» نمایش بر باد رفته را ، «دوباره‌» خواهم دید.
آنها ‌«جانانه» برای تو می کوشند . ( یا آ نها ‌«بجان‌» برای تو می کوشند).
خسرو ‌«مردانه‌» با دشواری ها روبرو می شود (یا خسرو ‌«بمردی‌» با دشواری ها روبرو میشود )
آنچه راکه روی داد‌ «گزارشانه‌» به سرپرست سازمان آگاهی دادم.
فرامرز «گهگا‌ه» به خانه ی ما می آ ید.
******
همین روش را می توان برای واژه های لاتین نیز در زبان پارسی بکار گرفت .

مانند:
بیماری پرویزرا ‌«تلگرافی‌» به آگاهی مادرش رسانیدم .
با بهمن «تلفنی» سخن گفتم و اورا به میهمانی فراخواندم .

و حتا می توان -و می باید- وا ژه های تازی را نیز به روش پارسی به گونه ی ‌«قید»‌ درآورد و هرگاه براستی ناچار ازبکار بردن واژه های تازی شدیم .

(*)
بحای اینکه بنویسیم یا بگوییم :
تهمورس «شدیداً» به زمین خورد
رستم بهمن را تنها «اسماً» می شناسد
گلبانو‌ «عَلناً‌» به خواهرش ناسزا گفت

می باید بگوییم و بنویسیم :
تهمورس ‌«بشدت» به زمین خورد
رستم بهمن را تنها ‌«بِاِسم» می شناسد
گلبانو «علنی‌» به خواهرش ناسزا گفت

و چه نیکوتر آنکه بجای واژه های «شدیداً» «دعلناً» «اسماً» واژه های پارسی ‌«به سختی و به روشنی و به نام‌» را بکار ببریم و
بگوییم و بنویسیم:
تهمورس ‌«به سختی‌» زمین خورد .
رستم بهمن را تنها «به نام‌» می شناسد .
منیژه ‌«به روشنی» به خواهرش ناسزاگفت .
******
اکنون که سخن از‌«نون گذاری‌» (تنوین) شد ، شایسته می دانم به یک ناهنجاری دیگر در این زمینه بپردازم و آن، روش ‌«نون گذاری‌» برای «قیدهای ترتیبی‌» شماره های پارس است ، به روش تازیان !! . . .
خوانندگان، بارها وبارها در برخی از نوشته ها وگفته ها، به ساختمان نادرست : دوماً . سوماً . چهارماً و... برخورده اند و روشن است که شماره های «دو . سه . چهان . پنج و ...‌»> همه پارسی هستند و اگر واژه «اوّل» را به گونه ی تازی ‌«نون گذاری‌» می کنند و ‌«اولاً‌» می گویند ، دیگر نباید شماره های پارسی را نیز چنین کنند و نیکو آن است که
بگوییم و بنویسیم :
نخستین... دومّی... سومّی... چهارمی ...
یا بنویسیم و بگوییم:
یکم ... دوّم ... سوّم ... چهارم و ...



با نگرش به آنچه که آمد ، ساخت های : «ناچاراً» «گزارشاً» «گاهاً» «خانوادتاً»«جاناً» «تلگرافاً» «تلفناً» «دوماً» «سوماً» «چهارماً» و... و مانند اینها یکسره نادرست و نابجا است .


برگرفته از کتاب : در ژرفای واژه ها اثر دکتر ناصر انقطاع




امضای میدوری :
[تصویر: mvd09b5.gif]
[تصویر: midori-sign-400.png]
( آخرین ویرایش در این ارسال: 25 - December - 2013 32 : 12 PM، توسط : میدوری .::. دلیل ویرایش: )
محل حضور کاربر در تالار :  admin میدوری در تالار ميدوری حضور ندارد .
ديدگاه کاربران برای مطلب : help (روی آیکون مورد نظر کلیک کنید تا دیدگاه شما ثبت شود . در صورت انصراف تا دوبار می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید . برای پاک کردن دیدگاه روی همان آیکون یک بار کلیک کنید تا دیدگاه شما پاک شود .)

برچسب ها :

25 - December - 2013 26 : 12 PM
نقل قول این ارسال در یک پاسخ


subscription
quickreply advancequickreply report

موضوع های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
Heart selection آیین نوروزی و آلودگی واژه ها میدوری 1 971 18 - March - 2016 15 : 03 PM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش پنجم) میدوری 0 1,902 14 - January - 2015 18 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش چهارم) میدوری 0 1,394 14 - January - 2015 11 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش سوم) میدوری 0 1,227 14 - January - 2015 03 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش دوم) میدوری 0 1,239 14 - January - 2015 54 : 12 AM
آخرین ارسال: میدوری




1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان