gol
gol

hardy

خسته شو گر مرهمی می‌بایدت

دم مزن گر همدمی می‌بایدت

تا در اثباتی تو بس نامحرمی

محو شو گر محرمی می‌بایدت
«عطار نیشابوری»

×

توجه : دو ارسال نخستِ کاربرانِ جدید در تالار میدوری , پیش از نمایش , نیاز به تایید مدیریت دارند.

Latest Threads  آخرین ارسال ها :
نمایش آخرین ارسال این موضوع
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امیتازات : 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
 
  
1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان
نویسنده:میدوری
آخرین ارسال:میدوری
پاسخ: 1
بازدید: 590
subscription
quickreply advancequickreply report



( گوناگون ) ریشه ی واژه ی «مازندران»
  نویسنده پیام  | تغییر اندازه ی متن:  zoomin zoomout default
admin میدوری profile  
آنلاین
مدیر کل تالار
مدالهای میدوری1000500
1001011720
168241051
دسترسی به میدوری
ارسال یک ایمیل به این کاربر ارسال یک پیام خصوصی به این کاربر مشاهده وب سایت کاربر یافتن تمامی ارسال های این کاربر اعتبار:
اطلاعات میدوری


تاریخ عضویت: 05 November 2011

ارسال ها: 1,732
شماره کاربری: 1
میزان اعتبار:

محل سکونت: تهران
ماه تولد:
جنسيت:
تماس با میدوری
حالت میدوری
صفحه های میدوری
گوگل پلاس فیس بوک توییتر یوتیوب کلوب
اینستاگرام تلگرام
ارسال: #1
Heart ریشه ی واژه ی «مازندران»

rightarrow
ریشه ی واژه ی «مازندران»
بی گمان بسیاری از نام های شهرها و استان های ایران دارای معنا و ریشه ی ژرفی هستند که بررسی و شناخت آنان نه تنها شایسته و بایسته است، بسا که دل انگیز و دلچسب خواهد بود . یکی از این نام ها ، نام استان «مازندران» است.
فراموش نکنیم که‌«مازندران‌» نام دیگری نیز دارد و آ ن «تبرستان‌» است که دربخش ناهنجاری های « ط» و «ت» (زیر سرنویس : طوس. طالش. طالقان...) به گستردگی درباره واژه و نام «تبرستا‌ن» گفته شده است.
ولی واژه ی«مازندرا‌ن» ازکجا آمده ودارای چه ربشه ای است درکتاب های تاریخ می خوانیم : هنگامی که مازیار قهرمان ایرانی در سرزمین تپورستان هه ی مخالفان خود را سرکوب کرد، خودش را ‌«شاه مستقل همه تپورستان‌» نامید و دست به استوارکردن شهرها و دژهای این استان زد وراه ها را گسترده و هموار ساخت ودر بلندی کوه ها دژهای استوار بنیاد نهاد.
تاریخ نویسان افزوده اند : او همه ی مردم را به کار راهسازی و دژسازی واداشت و لشکریان را به نگاهبانی دژها وراه ها گماشت و دیواری از مرزگیلان تا جاجرم خراسان در سراسر جنوب تبرستان کشید و در هر فاصله ای از این دیوار، یک دربند ودروازه ساخت و تنی چند را نگهبان هر یک از این دروازه ها کرد و این دربندها ودروازه ها را «ماز» می نامیدند زیرا در زبان پارسی میانی «ما‌ز» به معنای شکاف و ترک دیوار آمده است و آنچه راکه در پشت این «ماز»ها (دروازه ها) بود «ماز، اندر، آن‌» گفتند و از آن هنگام واژه ی‌«مازندران» بر سرزبان ها افتاد.
برخی دیگر ازواژه شناسان برای واژه ی «ماز‌» معناهای دیگری را برشمرده اند . از آن میان، درواژه نامه ی ‌«برهان قاطع» نوشته ی «محمدحسین فرزندخَلفِ تبریزی» در برابر واژه ی «ماز‌» نوشته شده است: شکنج و چین و چروک .

picture

همچنین در«آنندراج» وکتاب «ناظم الاطباء‌» و واژه نامه دهخدا ‌«ماز» را پیچ و خم، شکن، چین وچروک و تاب معنا شده است.
بر پایه ی این باور نیز می توان گفت که چون در پشت دیوارهایی که«مازیار‌» ساخته بود، کوه ها و دره ها و راه های پرپیچ و خم و پر پیچ وتاب این استان جای داشت، به آن «ماز، اندر، آ ن»گفته شد یعنی استان پر پیچ و خم و پُرشکن.
با این هه در واژه نامه ‌ «برهان قاطع» می بینم که ‌«ماز‌» را «شکاف و تَرِک‌» نیز معناکرده است که در بخش نخست این نوشته درباره ی آن گفته شد.
سرانجام باور دیگری درباره معنا و ریشه ی واژه ی مازندران در میان واژه شناسان هست و آ ن این است که چون ‌«ماز» نام کوهی در تبرستان نیز هست ، این استان را ‌«ماز، اندر آن» نامیده اند یعنی استانی که کوهی به نام ‌«ماز» در آن است.
استاد دهخدادرواژه نامه ی خود، به نقل از «انجمن آرای ناصری‌» می نویسد: ‌«ماز» نام مردی بود از نژاد سُوفر (خواست استاد، مازیار قهرمان ایرانی است) که دیواری از ‌«جاجرم‌» تا ‌«گیلان» کشید و در آن دروازه هایی قرار داد که بی اِذن او آمد و شد نشود و از ترکتازی ترکمانان و دیگران محفوظ باشد و آن دیوار را ‌«ماز‌» می گفتند و‌«مازیار» نام حاکم مازندران بود و‌«مازیار» را (ملک الجبال) هم می گفتندکه اشاره ای به نام همان کوهی است که به آ‌ن «ماز»گفته می شد.
(پسوند ‌«یار‌» نیز درکاربرد «فرمانروا ودارنده و شاه‌» در پارسی بکارمی رود مانند : شهریار. دادیار.کامیار و... همین واژه ی مازیار‌) .

برگرفته از کتاب : در ژرفای واژه ها اثر دکتر ناصر انقطاع




امضای میدوری :
[تصویر: mvd09b5.gif]
[تصویر: midori-sign-400.png]
( آخرین ویرایش در این ارسال: 16 - December - 2013 31 : 11 AM، توسط : میدوری .::. دلیل ویرایش: )
محل حضور کاربر در تالار :  admin میدوری در حال مشاهده جعبه پیام است .     زمان حضور :  12 : 07 PM
ديدگاه کاربران برای مطلب : help (روی آیکون مورد نظر کلیک کنید تا دیدگاه شما ثبت شود . در صورت انصراف تا دوبار می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید . برای پاک کردن دیدگاه روی همان آیکون یک بار کلیک کنید تا دیدگاه شما پاک شود .)

برچسب ها :

16 - December - 2013 29 : 11 AM
اعتبار: اهدای موجودی بــانــکــ نقل قول این ارسال در یک پاسخ


subscription
quickreply advancequickreply report

موضوع های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
Heart selection آیین نوروزی و آلودگی واژه ها میدوری 1 1,063 18 - March - 2016 15 : 03 PM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش پنجم) میدوری 0 1,994 14 - January - 2015 18 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش چهارم) میدوری 0 1,464 14 - January - 2015 11 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش سوم) میدوری 0 1,319 14 - January - 2015 03 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش دوم) میدوری 0 1,305 14 - January - 2015 54 : 12 AM
آخرین ارسال: میدوری

ابزار موضوع



1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان