gol
gol

«ابوسعید ابوالخیر»

hardy
گیرم که هزار مصحف از بر داری

با آن چه کنی؟ که نفس کافر داری!

سر را به زمین چه می‌نهی بهر نماز؟

آنرا به زمین بنه که بر سر داری!!

×

توجه : دو ارسال نخستِ کاربرانِ جدید در تالار میدوری , پیش از نمایش , نیاز به تایید مدیریت دارند.

Latest Threads  آخرین ارسال ها :
نمایش آخرین ارسال این موضوع
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امیتازات : 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
 
  
1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان
نویسنده:میدوری
آخرین ارسال:میدوری
پاسخ: 1
بازدید: 1274
subscription
quickreply advancequickreply report



( گوناگون ) بررسی واژه های «قاتق , نانخورش و ترنانه»
  نویسنده پیام  | تغییر اندازه ی متن:  zoomin zoomout default
admin میدوری profile  
آفلاین
مدیر کل تالار
مدالهای میدوری1000500
1001011720
168241051
دسترسی به میدوری
مشاهده وب سایت کاربر یافتن تمامی ارسال های این کاربر
اطلاعات میدوری


تاریخ عضویت: 05 November 2011

ارسال ها: 1,720
شماره کاربری: 1
میزان اعتبار:

محل سکونت: تهران
ماه تولد:
جنسيت:
تماس با میدوری
حالت میدوری
صفحه های میدوری
گوگل پلاس فیس بوک توییتر یوتیوب کلوب
اینستاگرام تلگرام
سپاس های میدوری
سپاس کرده 30 بار
سپاس شده 311 بار
گپی با میدوری
ارسال: #1
Book بررسی واژه های «قاتق , نانخورش و ترنانه»

rightarrow
بررسی واژه های «قاتق , نانخورش و ترنانه»

پرسیده اند: واژه «قاتق‌» از چه زبانی است و جانشین پارسی آن چیست .
پاسخ این است که «قاتق» یک واژه ی ‌«ترکی» است و به خوردنی ای گویند که نان را با آن خورند تاگواراتر باشد. (این واژه را ایرانی ها دگرگون کرده ‌«کُتخ» نیز گفته اند ولی جانشین های راستین پارسی «قاتق» واژه های «نانخورش» ‌و «ترنانه‌» است).
بر این پایه، به چیزهایی که برای افزودن گرسنگی و آسانی در گوارش با نان می خورند ‌«نانخورش‌» و ‌«ترنانه» گویند. نانحورش هایی که ایرانیان بکار می برند‌ «پنیر، ترب، پیاز، ماست، ترشی ها، مغز گردو، نانو (نعنا) سبزی خوردن و مانند اینها» است.

نظامی گنجه ای می گوید:
نخوت , روش تونیست , بگذار
چون ننانخورش» تو نیست , بگذار

و سعدی می سراید :
یکی «نانخورش» جز پیازی نداشت
چون دیگر کسان برگ و سازی نداشت

سنایی سروده است :
جز به نان نیست پرورش ما را
جز شره نیست «نانخورش» مارا

در‌ «تذکره الاولیا‌» می خوانیم: ... الهی، نان فرستادی، نانخورش می باید. بلایی فرست تا نانخورش کنم ..‌.

در بالا آمد که «نانو» نیز از ‌«نانخورش» ها است. در این زمینه باید بیفزایم که در میان سبزی های خوردنی، گونه ای سبزی هست که مزه و بویی دلخواه دارد و اندکی نیز ‌«تندمزه» است و پدران ما، آن رادر میان «ترنان‌» ها از همه بیشتر با نان می خوردند و به همین انگیزه به آن «نانو» می گفتند که از واژه ی ‌«نان‌» و پسوند وابستگی ‌«و» ساخته شده است یعنی ‌«سبری ای که وابسته به نان‌» است.
تازیان واژه ی «نانو» را از ما گرفتند و به گونه ی ‌«نعنا» بکار بردند وگهگاه نیز یک «ع» به پایان آن افزوده «نعناع‌»، هم گفته اند.
فراموش نکنیم که در زبان گسترده ی پارسی به گاهواره ی نوزادان نیز «نانو» یا ‌«ننو» می گفتند و به پیروی از همین کاربرد، به لالایی خواب آور مادران هم ‌«نانو» گفته اند.

picture

آذری می گوید:
آن نبینی که طفل از بانو
گیرد آرام , چو زند «نانو»


همچنین در برخی از استان های ایران به نانوا نیز «نانو» می گویند .
در پایان این جستار شایسته است بیفزایم که: نان بی ترنانه و بی نانخورش را ‌«خشکنانه» گویند.

مولوی می گوید:
سائلی آمد به سوی خانه ای
«خشکنانی» خواست یا ترنانه» ای


برگرفته از کتاب : در ژرفای واژه ها اثر دکتر ناصر انقطاع




امضای میدوری :
[تصویر: mvd09b5.gif]
[تصویر: midori-sign-400.png]
محل حضور کاربر در تالار :  admin میدوری در تالار ميدوری حضور ندارد .
ديدگاه کاربران برای مطلب : help (روی آیکون مورد نظر کلیک کنید تا دیدگاه شما ثبت شود . در صورت انصراف تا دوبار می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید . برای پاک کردن دیدگاه روی همان آیکون یک بار کلیک کنید تا دیدگاه شما پاک شود .)

برچسب ها :

28 - October - 2014 01 : 01 PM
نقل قول این ارسال در یک پاسخ


subscription
quickreply advancequickreply report

موضوع های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
Heart selection آیین نوروزی و آلودگی واژه ها میدوری 1 971 18 - March - 2016 15 : 03 PM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش پنجم) میدوری 0 1,898 14 - January - 2015 18 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش چهارم) میدوری 0 1,390 14 - January - 2015 11 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش سوم) میدوری 0 1,225 14 - January - 2015 03 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش دوم) میدوری 0 1,238 14 - January - 2015 54 : 12 AM
آخرین ارسال: میدوری

بازديدکنندگان از موضوع
کاربرانی که از موضوع بازدید کرده اند ( 1 ) کاربر




1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان