gol
gol

«ابوسعید ابوالخیر»

hardy
گیرم که هزار مصحف از بر داری

با آن چه کنی؟ که نفس کافر داری!

سر را به زمین چه می‌نهی بهر نماز؟

آنرا به زمین بنه که بر سر داری!!

×

توجه : دو ارسال نخستِ کاربرانِ جدید در تالار میدوری , پیش از نمایش , نیاز به تایید مدیریت دارند.

Latest Threads  آخرین ارسال ها :
نمایش آخرین ارسال این موضوع
 
امتیاز موضوع:
  • 5 رأی - میانگین امیتازات : 3
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
 
  
1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان
نویسنده:میدوری
آخرین ارسال:میدوری
پاسخ: 1
بازدید: 2268
subscription
quickreply advancequickreply report



( گوناگون ) بررسی واژه های «نرد - تخته نرد - نراّد»
  نویسنده پیام  | تغییر اندازه ی متن:  zoomin zoomout default
admin میدوری profile  
آفلاین
مدیر کل تالار
مدالهای میدوری1000500
1001011720
168241051
دسترسی به میدوری
مشاهده وب سایت کاربر یافتن تمامی ارسال های این کاربر
اطلاعات میدوری


تاریخ عضویت: 05 November 2011

ارسال ها: 1,720
شماره کاربری: 1
میزان اعتبار:

محل سکونت: تهران
ماه تولد:
جنسيت:
تماس با میدوری
حالت میدوری
صفحه های میدوری
گوگل پلاس فیس بوک توییتر یوتیوب کلوب
اینستاگرام تلگرام
سپاس های میدوری
سپاس کرده 30 بار
سپاس شده 311 بار
گپی با میدوری
ارسال: #1
Book بررسی واژه های «نرد - تخته نرد - نراّد»

rightarrow
بررسی واژه های «نرد - تخته نرد - نراّد»
ایرانیان سرگرمی و بازی دلچسبی دارند که به آن ‌«نرد‌» می گویند و برآنند که ‌«بزرکمهر» وزیر دانشور نوشیروان در برابر بازی شترج که هندیان پدید آورنده ی آن بودند، این بازی را ساخت و به همین انگیزه در زبان پهلوی ساسانی به آن «نیو اَرتخشیر‌» (اردشیر دلیر) می گفتند و امروز واژه ی ‌«نرد» نامیده می شود. فردوسی در شاهنامه بجای ‌«نیو ارتخشیر‌» واژه ی ‌«نرد‌» را بکار برده است ودر زبان ترکی نیز به این بازی «نرد شیر‌» می گویند و به ‌«تاس‌» های آن «کعبتین‌». روشن است که واژه ی ‌«نیو ار تخشیر‌» رفته رفته به ‌«نیواردشیر‌» و «نیو رد شیر‌» و «نیوَ شیر» و ‌«نرد شیر‌» و ‌«نرد» دگرکون شده است. ازسویی دیگر واژه ی ‌«نرد» در زبان پارسی به‌ «تخته چوبی» و ‌«تنه ی بی شاخه ی درخت‌» گفته می شود و از این واژه، ساخت های «نرده‌» (که جان پناه های لبه ی ایوان هاست که از تخته ساخته شده) و ‌«نردبام» (تخته ای که با آن به روی بام می رفتند) نیز پدید آمده است.

picture

بر این پایه واژه ی «نرد» معنای «تخته ی» ساخته از چوب را می دهد و ساخت ‌«تخته نرد» نادرست است. یا باید بازی «تخته‌» گفت و یا بازی «نرد»‌. همچنین ساختن «نام کنند‌ه» (اسم فاعل) از واژه ی پارسی ‌«نرد‌» به شیوه ی تازیان و گفتن «نراّد‌» نیز نادرست است. یا بایدگفت «تخته باز» و یا ‌«نردباز».


و امّا در خود این بازی رازها و نکته های درخور نگرشی نهفته است وگویا پدید آورنده ی آن بر آن بودکه پهنه ی زندگی را در این بازی پیاده کند. بدین گونه دو رنگ سیاه و زرد مهره ها، نمایانگر شب و روزند و با نگرش به اینکه هر بازیکن با ١٥ مهره بازی می کند پس ٣٠ مهره نمایانگر سی روز ماه هستند. تاس ها نمایانگر هفته ها هستند زیرا اگر بنگرید شمار خال های دو رویه ی روبروی هم هر تاس به گونه ای گذارده شده است که بر روی هم شماره ی ٧ را می سازند. بدین گونه که (١ در برابر 6) (٢ در برابر ٥) و (٣ در برابر ٤) جای گرفته اند. پهنه ی «نرد» به چهار بخش شده که نمایانگر چهار فصل سال است. در هر سوی پهنه ی «نرد» ١٢ خانه جای داردکه مهره ها درون آنها جای می گیرند. و این ١٢ خانه نیز از یکسری نمودار دوازده ماه سال است و از سوی دیگر جمع دوازده خانه در دو سو‌ «تخته‌» شماره ٢٤ را می سازد که نمایانگر ٢٤ ساعت شب و روز است. شیره ی بازی به گونه ای است که سازنده ی آن می خواهد این نکته را برساندکه 75 درسد پیروزی وکامیابی آدمی درزندگی را «بخت‌» می سازد (به فرمان تاس ها که گذران و چرخش روزهای هفته را می نمایاند) وسازنده ی این بازی بر آن بوده است که تنها ٢٥ درسد پیروزی ها و کامیابی ها را اندیشه ی درست وکوشش بازیگر پدید می آورد. بدین گونه که هر اندازه بازیگر خوب بازی کند، باز هم اگر «تاس ها‌» نیکو ننشینند، بازی را باخته است. همان گونه که هرچه آدمی خوب بیندیشد و سخت بکوشد و خوب برنامه ریزی کند، اکر «بخت‌» یارش نباشد، امید پیروزی اش ناچیز خواهد بود.


برگرفته از کتاب : در ژرفای واژه ها اثر دکتر ناصر انقطاع




امضای میدوری :
[تصویر: mvd09b5.gif]
[تصویر: midori-sign-400.png]
محل حضور کاربر در تالار :  admin میدوری در تالار ميدوری حضور ندارد .
ديدگاه کاربران برای مطلب : help (روی آیکون مورد نظر کلیک کنید تا دیدگاه شما ثبت شود . در صورت انصراف تا دوبار می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید . برای پاک کردن دیدگاه روی همان آیکون یک بار کلیک کنید تا دیدگاه شما پاک شود .)

برچسب ها :

29 - September - 2014 03 : 07 PM
نقل قول این ارسال در یک پاسخ


subscription
quickreply advancequickreply report

موضوع های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
Heart selection آیین نوروزی و آلودگی واژه ها میدوری 1 973 18 - March - 2016 15 : 03 PM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش پنجم) میدوری 0 1,905 14 - January - 2015 18 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش چهارم) میدوری 0 1,395 14 - January - 2015 11 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش سوم) میدوری 0 1,228 14 - January - 2015 03 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش دوم) میدوری 0 1,240 14 - January - 2015 54 : 12 AM
آخرین ارسال: میدوری

بازديدکنندگان از موضوع
کاربرانی که از موضوع بازدید کرده اند ( 1 ) کاربر




1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان