gol
gol

«ابوسعید ابوالخیر»

hardy
گیرم که هزار مصحف از بر داری

با آن چه کنی؟ که نفس کافر داری!

سر را به زمین چه می‌نهی بهر نماز؟

آنرا به زمین بنه که بر سر داری!!

×

توجه : دو ارسال نخستِ کاربرانِ جدید در تالار میدوری , پیش از نمایش , نیاز به تایید مدیریت دارند.

Latest Threads  آخرین ارسال ها :
نمایش آخرین ارسال این موضوع
 
امتیاز موضوع:
  • 3 رأی - میانگین امیتازات : 3.33
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
 
  
1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان
نویسنده:میدوری
آخرین ارسال:میدوری
پاسخ: 1
بازدید: 700
subscription
quickreply advancequickreply report



( گوناگون ) بررسی ریشه ی واژه ی «دماوند»
  نویسنده پیام  | تغییر اندازه ی متن:  zoomin zoomout default
admin میدوری profile  
آفلاین
مدیر کل تالار
مدالهای میدوری1000500
1001011720
168241051
دسترسی به میدوری
مشاهده وب سایت کاربر یافتن تمامی ارسال های این کاربر
اطلاعات میدوری


تاریخ عضویت: 05 November 2011

ارسال ها: 1,720
شماره کاربری: 1
میزان اعتبار:

محل سکونت: تهران
ماه تولد:
جنسيت:
تماس با میدوری
حالت میدوری
صفحه های میدوری
گوگل پلاس فیس بوک توییتر یوتیوب کلوب
اینستاگرام تلگرام
سپاس های میدوری
سپاس کرده 30 بار
سپاس شده 311 بار
گپی با میدوری
ارسال: #1
Book بررسی ریشه ی واژه ی «دماوند»

rightarrow
بررسی ریشه ی واژه ی «دماوند»
دما آوند. دُنب آوند. دنیاآوند
در شمال استان تهران، در میانه ی راه تهران تاکرانه های دریای مازندران،کوه بلندی دیده می شود که بلندترین کوه از رشته کوه های البرز است و آن را در فارسی امروزی «دماوند» می گویند و می نویسند.
از دیدگاه جغرافیایی بلندی آن را از 5654 متر تا 5988 متر و حتا6400 متر نوشته اند . این کوه که از داستان های افسانه ای ما گرفته تا امروز، در فرهنگ و ادب و تاریخ ما جای ویژه ای دارد. از دیدگاه «نام» نیز درخور بررسی فراوان است.
آنچه که از نوشته های تاریخ نویسان ایران برمی آید،کوه یاد شده نام های گوناگونی داشته است و با هر نام ، باور ویژه ای همراه است.
‌«ابن ندیم‌» درکتاب ‌«الفهرست» درباره ی آن می نویسد: این کوه را ‌«دنیاآوند» خوانده اند و می افزاید: آوند در زبان فارسی به معنای ‌«ظرف» ‌و «کاسه‌» است. بر این پایه ‌«دنیاآوند‌» یعنی «ظرفی یا آوندی که جهان درون آن جای می گیرد‌».
روانشاد استاد دهخدا، برآن است که نام نخستین این کوه «دُنباوند‌» بوده که از «دُنب آوند» ساخته شده است.
«دنب‌»که ریشه ی راستین «دُمب‌» و ‌« دُم» است و ‌«آوند» نین در اینجا در جایگاه پسوند آمده و برآورنده ی معنای دارندگی است (مانند: خداوند ، ورجاوند و خویشاوند ») بر این پایه «دنباوند» یعنی کوهی که دارای دنباله است. (زیرا در میان رشته کوه های البرز جای دارد).
گروهی دیگراز پژوهندگان می گویند نام این کوه ‌«دماآوند‌» یا ‌«دم آوند‌» است که از دو بخش ‌«دَم‌» (یا دَما + آوند) ساخته شده.
باز هم «آوند» در اینجا پسوندی است که معنای دارندگی را می دهد و واژه ی ‌«دَم» یا ‌«دما‌» به معنای گرما یا بخارهای گرمی است که از ستیغ آن پیوسته بیرون می آید.

picture

به هر روی نام آن، چه «دُنیاآوند‌» چه «دُنباوند» چه ‌«دما آوند» و یا‌ «دم آوند» باشد این کوه سربلند که امروز‌ «دماوند» نامیده می شود، گواه بیش از شش هزار سال تاریخ کهن ما است و اگر سنگ های سخت آن زبان داشتند، می گفتندکه در این درازا، چه بر سر خاک ایران و ملت ایران آمده است و چه نامورانی ازکنار آن گذشته اند که امروز نامی از برخی از آنها نیست و همان گونه که آمد، گذشته از تاریخ و ادب، در افسانه های ایرانی نیز کوه ‌«دماوند» جای ویژه ای دارد و در این افسانه ها آمده است که سیمرغ در این کوه ماندگار بود و آن گونه که فردوسی می سراید، آژی دهاک را در این کوه زندانی کردند و به زنجیرکشیدند و هنوز هم برخی از ساده اندیشان برآنندکه آواهای خفه ای که گهگاه از ستیغ آن شنیده می شود، ناله های آژی دهاک است که هنوز در آنجا زندانی است.

ناصر خسرو می گوید:
زبیدادی سمر گشته است ضحاک
که گویند او به بند است در «دماوند»

نظامی گنجه ای می گوید:
به شخص کوه پیکر , کوه می کند
غمی در پیش , چون کوه دماوند

فردوسی می گوید :
یکی مرد بُد در دماوند کوه
که شاهش جدا داشتی از گروه

و باز از فردوسی است :
همی تاختی تا دماوند کوه
کشان و دوان از پس اندر گروه

ملک الشهرای بهار می سراید:
ای دیو سپید پای در بند
ای گنبد گیتی , ای دماوند
از سیم بسر , یکی کُله خود
زآهن به میان یکی کمربند
تا چشم بشر نبیندت روی
بنهفته به ابر چهر دلبند
با شیر سپهر بسته پنهان
با اختر سعد کرده پیوند

برگرفته از کتاب : در ژرفای واژه ها اثر دکتر ناصر انقطاع




امضای میدوری :
[تصویر: mvd09b5.gif]
[تصویر: midori-sign-400.png]
محل حضور کاربر در تالار :  admin میدوری در تالار ميدوری حضور ندارد .
ديدگاه کاربران برای مطلب : help (روی آیکون مورد نظر کلیک کنید تا دیدگاه شما ثبت شود . در صورت انصراف تا دوبار می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید . برای پاک کردن دیدگاه روی همان آیکون یک بار کلیک کنید تا دیدگاه شما پاک شود .)

برچسب ها :

12 - May - 2014 45 : 01 PM
نقل قول این ارسال در یک پاسخ


subscription
quickreply advancequickreply report

موضوع های مرتبط با این موضوع...
موضوع: نویسنده پاسخ: بازدید: آخرین ارسال
Heart selection آیین نوروزی و آلودگی واژه ها میدوری 1 972 18 - March - 2016 15 : 03 PM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش پنجم) میدوری 0 1,905 14 - January - 2015 18 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش چهارم) میدوری 0 1,395 14 - January - 2015 11 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش سوم) میدوری 0 1,228 14 - January - 2015 03 : 01 AM
آخرین ارسال: میدوری
Book selection ریشه و معنای واژه ی «کورش» (بخش دوم) میدوری 0 1,240 14 - January - 2015 54 : 12 AM
آخرین ارسال: میدوری

بازديدکنندگان از موضوع
کاربرانی که از موضوع بازدید کرده اند ( 1 ) کاربر




1 کاربر حاضر در تاپیک: (0 عضو, و 1 مهمان). 1 مهمان